SEÇİMLERİMİ YÖNETEN KİM?

İnsan, doğduğu andan itibaren hayatının her anında seçimler yapar. Onu diğer canlılardan ayıran en önemli özelliklerden biri budur. Çünkü seçim yapma hakkı yalnızca insana özgüdür.

Doğru seçimler yapabilmek her zaman kolay değildir. İnsan bir olaya dışarıdan bakarken daha mantıklı kararlar verebilir. Dolayısıyla başkalarının yaşadığı olaylarda doğruyu fark etmek genellikle daha kolaydır.

Doğru bir eş nasıl olmalı?

Bir çocuk nasıl yetiştirilmeli?

İyi bir ebeveyn nasıl olunur?

Meslek veya arkadaş seçimi nasıl yapılmalıdır?

İnsan dışarıdan baktığında bu soruların cevaplarını bulmakta pek zorlanmaz. Fakat kendi hayatına bakınca durum değişir. Çünkü işin içine duygular girer. Bu durumda kişi bildiği doğruların aksine kararlar verebilir. Sonrasında da “Keşke o seçimi yapmasaydım” veya “Keşke o işe girmeseydim” gibi pişmanlık cümleleri kurmaya başlar.

Peki, insanın iyi olanı seçememe sebebi nedir?

İnsan olayın dışındayken doğruyu bu kadar net görebilirken, işin içine girdiğinde neden körleşir?

Bunun elbette çeşitli sebepleri var; fakat en önemlisi duygulardır. Yoğun duygular yaşadığımızda aklımız geçici olarak geri plana itilir ve adeta düşünce sistemimiz “kapalı” konuma geçer. Örneğin, dışarıdan bakınca “Çocuğa bağırmamak gerekir,” demek çok kolaydır ancak aynı kişi çok öfkelendiğinde kendini çocuğuna bağırırken bulabilir.

Hayatın içinde verdiğimiz her tepki bizi bir yere vardırır. Bu seçimler de zamanla hayatımızın rotasını belirler. İşte tam o kırılma anlarında şu ikilemlerle baş başa kalırız:

Duygusal bir tepki mi vermeliyim, mantıklı bir adım mı atmalıyım?

Ders mi çalışmalıyım, dizi mi izlemeliyim?

Yataktan hemen kalkmalı mıyım, biraz daha uyumalı mıyım?

Patrona doğruyu mu söylemeliyim, saklamalı mıyım?

Paramı biriktirmeli miyim, harcamalı mıyım?

İnsan, duygularını kontrol edebildikçe hayatını daha sağlıklı yönlendirir. Kendi duygularını yönetebilen kişi daha mutlu ve daha başarılı olur. Çevresindeki insanlarla çok daha sağlıklı ilişkiler kurar.

Ani tepkiler verdiğimizde doğru adımlarda bulunmanın yolu kendimize doğru soruları sormaktan geçer:

Şu anda ne hissediyorum?

Zaman geçse de aynı kararın arkasında durur muyum?

Bu durumu bir başkası yaşasaydı ona ne tavsiye ederdim?

Vereceğim bu tepkinin uzun vadeli sonucu ne olacak?

Bu sorular, duygulardan uzaklaşıp olaya daha geniş bir düşünce mesafesiyle bakmasına yardımcı olur.

İlişkilerin temelindeki birçok çatışmanın temelinde de bu durum yatar. Eşler birbirlerine öfkeyle karşılık verebilir, ebeveynler çocuklarına karşı sabırsız davranabilir veya istenmeyen tepkiler sonucu kardeşlerin arası bozulabilir.

İnsan önce kendini anlamayı öğrendiğinde; eşini, çocuğunu ve diğer aile üyelerini de daha iyi kavramaya başlar. Çünkü güçlü aileler, doğru sorular sorabilen ve duygularını yönetebilen bireylerden oluşur. Kendini ve aileni daha yakından tanımak, bilinçli seçimler yapabilmek için “Ailede Kim Kimdir?” sorusunun cevabını bilmek gerekir.